Zespół policystycznych jajników (PCOS) to jedno z najczęstszych zaburzeń hormonalnych u kobiet w wieku rozrodczym. Może objawiać się m.in. nieregularnymi miesiączkami, brakiem owulacji, podwyższonym poziomem androgenów, insulinoopornością, trądzikiem czy trudnościami z zajściem w ciążę.

Dobra wiadomość jest taka, że PCOS nie jest wyrokiem. W wielu przypadkach możliwe jest przywrócenie owulacji, regulacja cyklu miesiączkowego, obniżenie poziomu androgenów, poprawa wrażliwości insulinowej i realna poprawa jakości życia.

Kluczem jest działanie na przyczyny PCOS, a nie wyłącznie na objawy. Ponieważ podłoże zaburzenia może być różne (metaboliczne, zapalne, stresowe, hormonalne), strategia wsparcia powinna być kompleksowa i indywidualna. Poniżej przedstawiamy uniwersalne filary postępowania, które mają istotne znaczenie u większości kobiet z PCOS.

Prawidłowy sen odgrywa kluczową rolę w regulacji osi podwzgórze–przysadka–jajniki. Jego niedobór może nasilać insulinooporność, podnosić poziom kortyzolu, zaburzać wydzielanie progesteronu i utrudniać wystąpienie owulacji.

U kobiet z PCOS poprawa jakości snu często idzie w parze z szybszą normalizacją cyklu. Regularne godziny zasypiania, ograniczenie światła niebieskiego wieczorem i wyciszenie układu nerwowego to elementy, od których naprawdę warto zacząć.

Stres przewlekły jest jednym z najczęściej pomijanych czynników nasilających objawy PCOS. Nadmierna aktywacja osi stresu prowadzi do wzrostu kortyzolu, obniżenia poziomu progesteronu, zaburzeń owulacji i pogorszenia kontroli glikemii.

W praktyce oznacza to, że nawet najlepsza dieta nie zadziała w pełni, jeśli organizm pozostaje w trybie ciągłej mobilizacji. Jeśli czujesz, że napięcie i tempo życia mocno wpływają na Twój cykl, zajrzyj do artykułu: Jak stres wpływa na cykl menstruacyjny? – tam szerzej omawiamy mechanizmy łączące kortyzol z owulacją.

Magnez pełni istotną rolę w poprawie wrażliwości insulinowej, pracy tarczycy, regulacji stanu zapalnego oraz metabolizmie estrogenów. Owulacja jest procesem wysokoenergetycznym, dlatego sprawne działanie mitochondriów i układu nerwowego ma tu ogromne znaczenie.

W praktyce klinicznej często stosuje się suplementację magnezem w dawkach około 300 mg dziennie, dobranych indywidualnie. Jeśli chcesz lepiej zrozumieć jego rolę w kontekście cyklu i PMS, przeczytaj: Magnez a zdrowie hormonalne kobiet – wpływ na cykl miesiączkowy, PMS, PCOS i stres .

Magnez w formie diglicynianu znajduje się w Osana Support – formule opracowanej z myślą o wsparciu układu nerwowego i hormonalnego kobiet.

Cynk jest jednym z kluczowych mikroelementów w PCOS. Wspiera owulację, uczestniczy w syntezie progesteronu, chroni komórki jajowe przed stresem oksydacyjnym i pomaga hamować nadmierną aktywność androgenów (np. testosteronu).

U kobiet z PCOS często obserwuje się niedobory cynku, dlatego poza dietą rozważa się suplementację w dawkach 15–30 mg dziennie, zależnie od potrzeb. Cynk znajduje się w Osana Relief – suplemencie opracowanym jako wsparcie przeciwzapalne i hormonalne.

Insulinooporność jest jednym z głównych mechanizmów napędzających PCOS. Nadmierne wyrzuty insuliny stymulują produkcję androgenów, hamują owulację i pogarszają regularność cyklu miesiączkowego.

Fundamentem postępowania w PCOS jest więc stabilizacja glikemii – poprzez odpowiednią dietę, regularne posiłki i aktywność fizyczną. Jeśli chcesz podejść do tematu praktycznie i krok po kroku, pomocny będzie artykuł: Insulinooporność u kobiet – 3 proste kroki, które wspierają hormony i cykl miesiączkowy .

Niski poziom witaminy D jest często obserwowany u kobiet z PCOS i wiąże się z mniejszą szansą na owulację, gorszą wrażliwością insulinową oraz nasileniem stanu zapalnego.

W praktyce dąży się do utrzymywania poziomu powyżej 55 ng/ml, a suplementacja bywa zasadna również w okresie letnim – szczególnie przy pracy biurowej i niewielkiej ekspozycji na słońce. Witamina D znajduje się w Osana Support, co umożliwia kompleksowe wsparcie metaboliczne i hormonalne.

Wątroba odpowiada za metabolizm estrogenów oraz regulację gospodarki węglowodanowej. Jej przeciążenie może nasilać objawy PCOS i zaburzać równowagę hormonalną.

W ramach wsparcia funkcji wątroby często stosuje się N-acetylocysteinę (NAC), sylimarynę lub ostropest oraz odpowiednią podaż błonnika z warzyw. NAC znajduje się w Osana Relief, gdzie pełni rolę wsparcia przeciwzapalnego i detoksykacyjnego poprzez wpływ na poziom glutationu.

PCOS to zaburzenie złożone, ale odpowiednie działania dietetyczne, stylu życia i suplementacyjne mogą prowadzić do realnej poprawy. Regulacja snu, redukcja stresu, stabilizacja insuliny, wsparcie kluczowych mikroelementów i praca z metabolizmem hormonalnym to filary, na których opiera się skuteczna strategia.

W Osana tworzymy formuły suplementów z myślą o fizjologii kobiecego organizmu – tak, aby wspierać nie tylko objawy, ale przede wszystkim mechanizmy leżące u podstaw zaburzeń hormonalnych, w tym PCOS.

Bibliografia:

1. Marsh KA et al. Effect of a low glycemic index diet on polycystic ovary syndrome. Am J Clin Nutr. 2010;92(1):83–92.
2. Shishehgar F et al. Restricted energy low glycemic index diet and PCOS. BMC Endocr Disord. 2019;19(1):93.
3. Asemi Z, Esmaillzadeh A. DASH diet and insulin resistance in PCOS. Horm Metab Res. 2015;47(3):232–238.
4. Nadjarzadeh A et al. Omega-3 supplementation and menstrual status in PCOS. Iran J Reprod Med. 2013;11(8):665–672.
5. Costantino D et al. Myo-inositol in PCOS: double-blind trial. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2009;13(2):105–110.
6. Gudović A et al. Myo-inositol vs metformin in PCOS. Biomedicines. 2024;12(2):349.
7. Al-Bayyari N et al. Vitamin D treatment in PCOS: RCT. Clin Nutr. 2021;40(3):870–878.
8. Badawy A et al. N-acetyl cysteine and ovulation induction in PCOS. Acta Obstet Gynecol Scand. 2007;86(2):218–222.
9. Stefanaki C et al. Mindfulness stress management in PCOS: RCT. Stress. 2015;18(1):57–66.
10. Moslehi N et al. Nutrition and endocrine outcomes in PCOS: umbrella review. Nutr Rev. 2023;81(5):555–577.